Na de kraamweek

Image

Na de kraamweek

In de eerste week na de bevalling zijn we een aantal keer op kraamvisite bij je thuis gekomen en zijn we het eerste aanspreekpunt geweest bij problemen. De kraamverzorgende heeft je op weg geholpen in het wel en wee bij de verzorging en het voeden van je baby. De komende tijd staat in het teken van het vinden van een balans in deze nieuwe gezinssituatie. Bevallen is zwaar. Het lichaam heeft daarom ook tijd en rust nodig om te herstellen.

In principe hebben wij de zorg overgedragen aan de huisarts en het consultatiebureau. Heb je een verloskundige vraag, bel ons ons dan gerust. Wij geven je graag nog enkele tips en adviezen ter ondersteuning voor de komende weken.

Huisarts

De huisarts neemt vanaf nu de zorg weer over ten aanzien van de gezondheid van jullie. Heb je vragen of twijfels over de gezondheid van jezelf of je kind, neem dan contact op met je huisarts. Bij koorts in de eerste drie maanden na de geboorte (>38,0°), neem direct contact op met de huisarts(enpost). Bij verhoging (37,6°-37,9°) controleer dan de temperatuur na een uur nogmaals. Krijg je niemand aan de telefoon dan mag je ons ook bellen en verwijzen wij je door naar de kinderarts.

Consultatiebureau

Op het consultatiebureau werken artsen en verpleegkundigen die gespecialiseerd zijn in de zorg voor nul- tot vierjarigen. Zij volgen je kind in zijn of haar groei en ontwikkeling. Daarnaast doen zij onderzoek en geven inentingen, voorlichting en advies. Op het consultatiebureau kun je alle vragen stellen over jouw baby ten aanzien van zijn groei en ontwikkeling. In de tweede week na de geboorte krijg je thuis bezoek van de verpleegkundige. Zij geeft advies en kan eventuele vragen beantwoorden. Zij geeft ook uitleg over de werkwijze van Jeugdgezondheidszorg en informatie over de overige diensten van het Ouder en Kind Centrum (OKC) zoals het consultatiebureau officieel heet. Elk OKC heeft wekelijks weeg-inloopspreekuur waar je zonder afspraak jouw baby kunt wegen indien je dat wenst (bijvoorbeeld als de voeding niet optimaal verloopt).

Bloedverlies

De dagen na de bevalling is het bloedverlies meestal (veel) meer dan bij een normale menstruatie. Na een paar dagen wordt het bloedverlies minder. Het kan zo’n 4 tot 6 weken aanhouden. Het is dan geen helderrood bloedverlies meer, maar wat bruiner. Aan het einde van de kraamperiode zal het meer witte of gele afscheiding zijn. Indien je plotseling (weer) veel helderrood bloedverlies hebt in de eerste weken na de bevalling, bel dan de dienstdoende verloskundige. Is het bloedverlies zes weken na de bevalling nog niet gestopt, bel dan de praktijk om een afspraak voor een nacontrole te maken. Soms is een extra echo nodig om te beoordelen of de baarmoeder weer ‘schoon’ is en er geen stukje placenta is achter gebleven.

Borstontsteking

Ontdek je harde, pijnlijke plekken in de borst, is de huid rood en voel je je grieperig met verhoging tot 38,4°? Dat zijn de eerste tekenen van een borstontsteking. Het wordt vaak veroorzaakt door een verstopt melkkanaaltje in de borst, bijvoorbeeld als gevolg van een beschadiging van de tepel (tepelkloven) of door knellende kleding of kou. Het kan ook komen doordat er plotseling fors minder gedronken wordt dan in de periode ervoor, bijvoorbeeld als de baby plotseling ’s nachts lang doorslaapt. In al deze gevallen hoopt zich melk op in de borst, hetgeen leidt tot een harde plek. Laten drinken (of eventueel kolven) is nodig om de overtollige melk kwijt te kunnen en de borstontsteking te bestrijden. Een harde plek kan leiden tot een ontsteking, met hevige pijn, roodheid, een gezwollen borst, koorts en/of misselijkheid.

Adviezen:

  • Houd de borsten goed warm met warme, droge kompressen.
  • Rust zelf zoveel mogelijk en drink genoeg.
  • Leg de baby vaker aan.
  • Masseer voorzichtig de gevoelige/harde plek in de richting van de tepel tijdens het voeden
  • Is na het voeden de harde plek nog niet weg? Maak de borst goed leeg met kolven totdat de harde plek weg is.
  • Probeer het “leegkolven” te beperken tot 1 keer (aan het einde van de dag) om overproductie te voorkomen.
  • Paracetamol, maximaal 8 tabletten van 500g per 24 uur.

Loopt de koorts desondanks verder op (<38,5°) of houdt de koorts langer dan 24 uur aan, is de borst rood en voel je je erg ziek? Neem dan contact met ons (of de huisarts) op. Een vuistregel is dat als de klachten na veelvuldig aanleggen niet binnen 24 uur verdwijnen de huisarts een antibioticum voorschrijft om de borstontsteking te verhelpen. Dit kan geen kwaad voor de baby. Blijf wel borstvoeding geven om de melkstroom zo optimaal mogelijk te houden. Het acuut stoppen van de borstvoeding zal de klachten verergeren.

Vitamine K & D

Na de geboorte krijgt de baby vitamine K. Met deze hoeveelheid kan hij een week vooruit. Vitamine K is nodig voor een goede bloedstolling. Pas na 3 maanden maken baby’s zelf vitamine K aan. Bij zowel borst- als flesvoeding is het advies vanaf dag 8 na de geboorte tot de baby 3 maanden is, elke dag vitamine K druppels te geven.

Hetzelfde geldt voor vitamine D, ook dit is nodig vanaf dag 8. Vitamine D is nodig om calcium uit de voeding in het lichaam op te nemen. Het is belangrijk voor de groei en het behoud van stevige botten en tanden. Bij flesvoeding (meer dan 500cc per dag) geef dan de helft van de aanbevolen hoeveelheid druppels per dag. Vitamine D heeft je kindje nodig totdat hij 4 jaar is.

Vitamine K en D zijn te koop bij de apotheek of drogist. Hoeveel druppels er gegeven dient te worden, staat in de bijsluiter.

Ontzwangeren

Na de bevalling begint het ontzwangeren. Dit betekent dat het lichaam weer zijn oorspronkelijke staat terugkrijgt. Er vinden grote veranderingen plaats in de hormoonproductie van het lijf. De hormoonspiegel daalt tijdelijk en wordt zelfs lager dan vóór de zwangerschap. Het lichaam maakt veel minder progesteron en oestrogeen aan, en begint meteen na de bevalling met het aanmaken van hormonen die de melkproductie stimuleren en zorgen voor het samentrekken van de baarmoeder.

Tijdens het ontzwangeren kun je last krijgen van moeheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, somberheid, haaruitval en onregelmatig of uitblijven van de menstruatie. Het duurt meestal zo’n 9 maanden. Sommige vrouwen blijven last hebben van klachten als somberheid, moeheid, of prikkelbaarheid. Niet iedereen zit op een roze wolk! Sterker nog, de meeste vrouwen zitten daar niet op of maar eventjes… Blijf niet tobben, maar bespreek dit met ons (tijdens de nacontrole of eerder als je daar behoefte aan hebt) of je huisarts.

Anticonceptie

Zodra het bloedverlies gestopt is na de bevalling kun je weer vrijen omdat de baarmoeder dan weer hersteld is. Je kunt dan ook weer voor het eerst menstrueren. Dit betekent dat je vanaf vier weken na de bevalling weer zwanger kunt worden en mogelijk anticonceptie nodig hebt. Het geven van volledige borstvoeding (inclusief de nachtvoeding) kan de kans op een nieuwe zwangerschap aanzienlijk verkleinen maar zeker niet garanderen. Tijdens de borstvoedingsperiode zijn de condoom, mini-pil (Cerazette) of het spiraaltje mogelijk. Bij ons echocentrum kun je een afspraak maken om een spiraaltje te laten plaatsen.

Oefeningen na de bevalling

De bekkenbodemspieren worden tijdens de bevalling opgerekt. Na de bevalling krijgen deze spieren weer langzaam hun oude vorm en kracht terug. Het is belangrijk om de bekkenbodemspieren goed te oefenen ter voorkoming/vermindering van (stress)incontinentie.

Klachten van bekkenbodemspieren:

  • urineverlies, vooral bij hoesten, niezen en tillen (stress-urine-incontinentie)
  • niet goed kunnen ophouden van windjes
  • verlies van ontlasting
  • een zwaar drukkend gevoel in de onderbuik en de bekkenbodem
  • pijn in het bekkenbodemgebied, bijvoorbeeld tijdens het fietsen of pijn bij het vrijen

Ongeveer 6 weken na de bevalling horen de klachten –met oefeningen- te verminderen. Gebeurt dit niet, neem dan contact op met de huisarts of een bekkentherapeut.

Oefening: Buig de knieën terwijl je op je rug ligt en zet de voeten iets uit elkaar plat op de grond of op het matras. Probeer al uitademend de anus wat in te trekken. Daarna trek je de bekkenbodem iets naar voren en span je de buik aan. Laat alles in omgekeerde volgorde weer los. Ontspan daarna een paar tellen. Als dit goed voelt, kun je dit een paar keer per dag herhalen. Naarmate je het vaker doet, zal het makkelijker gaan. De oefening is iets moeilijker te maken door 5 tot 10 tellen de spieren aan te spannen. Blijf intussen rustig doorademen.

Wil je weer gaan sporten na de bevalling? Bouw het rustig op en luister goed naar je lichaam. Er zijn diverse cursussen die hierop gericht zijn.

Nacontrole

Je bent van harte welkom om een nacontrole afspraak te maken bij ons op het spreekuur. We blikken terug op het verloop en jouw beleving van de zwangerschap, bevalling en kraamtijd en hoe je onze zorg hebt ervaren. Indien nodig wordt de bloeddruk en het ijzergehalte in het bloed gemeten. Heb je nog lichamelijk of psychische overgehouden na de bevalling? Bespreek dit met ons. Indien nodig verwijzen we je door naar een specialist.